بیش از ۱۷ میلیون واحد مسکونی در کشور وجود دارد که ۱۵ میلیارد دلار انرژی در آنها هدر می‌رود و به گفته رئیس مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی اگر این روند ادامه یابد در دهه‌های آینده ایران به واردکننده انرژی تبدیل می شود.

بر اساس قانون، شناسنامه فنی مبنایی است برای صدور پایان کار و طبق مقررات ملی ساختمان، شهرداری زمانی می تواند اقدام به صدور پایان کار کند که تمامی ضوابط و استانداردهای ساخت و ساز شامل مصالح، اجزاء، طراحی و… را رعایت و به تایید استاندارد رسانده باشد.

با این‌که رییس ستاد محیط زیست و توسعه پایدار شهرداری تهران به همکاری معاونت شهرسازی در خصوص رعایت مقررات ملی ساختمان و مبحث ۱۹ که عایق‌بندی ساختمان و جلوگیری از هدررفت انرژی است، تاکید دارد، آمارهای جدید نشان می دهد حتی در ساخت و سازهای جدید توجه قابل قبولی به بهینه‌سازی مصرف انرژی صورت نمی‌گیرد.

در این خصوص سید مهدی هاشمی رییس سابق سازمان نظام مهندسی ساختمان کشور معتقد است: به دلیل اجرایی نشدن طرح شناسنامه فنی ملکی و عدم سخت گیری در اجرای ضوابط و مقررات ساخت و ساز، معمولا مهندس ناظر برگه ای را امضا و ادعا می کند که تمامی مقررات ساختمان در ساختمان رعایت شده و شهرداری براساس آن پروانه پایان کار صادر می کند، در حالیکه انتظار اصلی شناسنامه فنی، رعایت ۱۰۰ درصدی مقررات ملی ساختمان است.

ارزیابی اثرات اقتصادی و زیست محیطی، طرح‌های مدیریت شهری، آموزش و فرهنگ‌سازی، تهیه پیوست‌های زیست محیطی و ملزم کردن پیمانکاران به رعایت این پیوست‌ها از جمله راهکارهایی است که می‌تواند از یک سو بهینه‌سازی مصرف انرژی و از سوی دیگر کاهش آلودگی‌های زیست محیطی را به دنبال داشته باشد.

یک کارشناس ایمنی ساختمان می‌گوید: مردم و بهره برداران باید بدانند ساختمانی که تحویل می گیرند بگونه‌ای ساخته شود که مصرف انرژی در آن کم باشد و انرژی زیادی برای گرمایش و سرمایش محیط خانه صرف نشود. اگر آن‌گونه نبود و مصرف انرژی مصرفی برای گرمایش و سرمایش ساختمان خیلی بالاتر از حد طبیعی و نرمال بود، می‌تواند به پشتوانه قانون نزد مراجع قانونی از سازنده ساختمان اعاده حق کند، سازندگان ساختمان، ساختمان های با کیفیت تر از نظر کاهش مصرف انرژی و دوستدار محیط زیست خواهند ساخت.

اما راهکارهای جلوگیری از اتلاق انرژی در ساختمان چیست؟ استفاده از مصالح ساختمانی مناسب، قرار دادن پنجره ها در سمت جنوب ساختمان تا حد امکان، رفع موانع ورود نور و گرمای خورشید، حذف پنجره های غربی تا حد امکان، عایق کاری، حفاظت پنجره ها با استفاده از پرده، نصب پنجره های دوجداره، استفاده از نورگیرهای کوچک، گرفتن درز درها و پنجره ها به کمک نوارهای درزگیر، نصب دریچه در دودکش شومینه‌ها و دودکش بخاری‌ها در هنگامی که از آنها استفاده نمی‌شود، انتخاب وسیله گرمایشی متناسب با نوع ساختمان، بیشترین استفاده از نور طبیعی، رنگ‌آمیزی ساختمان با رنگ‌های روشن، استفاده از لامپ‌های مهتابی یا کم‌مصرف، پرهیز از نصب لامپ‌های متعدد و نهایتا انتخاب مجری ذی‌صلاح از راهکارهای جلوگیری از اتلاف انرژی هستند.

به گفته رییس مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، ایران بر اساس آیین‌نامه ماده‌۱۸ اصلاح قانون مصرف موظف است از همه ساختمان‌ها ارزیابی داشته باشد و ظرف چهار سال باید بهسازی مصرف انرژی ساختمان‌های دولتی که حجم وسیعی است و زمان زیادی را نیز به خود اختصاص می‌دهد به پایان برسد.

شکرچی زاده با اعلام تشکیل مرکز تحقیقات مسکن و شهرسازی مشترک بین ایران و آلمان گفت: در حال حاضر در حال تدوین سند جامع مصرف انرژی ساختمان و حمل‌ونقل هستیم و طبق آن سند ایران باید بتواند تا سال ۲۰۵۰، ۸۰ درصد مصرف انرژی را کاهش دهد.